تساهل و تسامح را در پيش گيرند . آنان به ناگزير بايد جانب ارباب همهء اديان را رعايت مىكردند . از اين رو در دستگاه دولتىشان ، انديشمندان همهء اقوام و مذاهب ، براساس تواناييهاى علمى ، هنرى و فنى خويش مىتوانستند جايگاه خويش را بيابند . « 1 » اما تا آنجا كه به فرهنگ و تمدن اسلامى مربوط مىگردد ، وقايع زير در دولت تيموريان روى داده است : 1 . گسترش تعليم و تربيت : امپراتوران و بزرگان مغولى با بخشيدن ملك و مال به مساجد و تكايا و مدرسان و پيران ، دانش‌جويى را تشويق مىكردند و زمينه‌هايش را فراهم مىساختند . مدارس ابتدايى در اين دوره به مساجد وابسته بود . جهانگير ترتيبى داد كه هرگاه مسافر يا مرد ثروتمندى بميرد ، دارايى او به نفع مساجد و خانقاهها ضبط خزينهء شاهى گردد . شاه جهان در دهلى مدرسه‌اى سلطنتى بنا نهاد . اورنگ زيب به تأسيس مدارس و دارالعلمهاى چندى همت گماشت و براى توسعهء يك مركز بزرگ تعليم و تربيت در لكنهو از بخشيدن ملك و مال هيچ دريغ نكرد . در اين دوره ، آموزش و پرورش نسوان منحصر به خانواده‌هاى ثروتمند و اهل علم و به ويژه بانوان حرم‌سراى شاهى بود ؛ كه برخى از آنها نيز داراى آثار قلمى مشهورى هستند . « 2 » 2 . آميختگى سبكهاى هنرى و معمارى : در بناهاى اين دوره سبكهاى معمارى روم شرقى ، ايرانى ، هندى و حتى بودايى به چشم مىخورد و دليل آن نيز علايق و تعلقات خاطر پادشاهان اين خاندان و تنوع نژادى و فرهنگى معماران بوده است . « 3 » 3 . اسلامى بودن سبك مساجد : در حالى كه قصور و قلاع نباشد ، در اين دوره آميزه‌اى از سبكهاى اسلامى و هندى است ، مساجد و بقاع با شكوه اين عصر عموماً طرز كار و ظاهرى اسلامى دارند . شاه جهان در معمارى اسلامى داراى مقام بلندى است و آثار وى در اين سبك بيش از همهء سلاطين مغول است . « 4 » 4 . ترقى خوشنويسى و نقاشى : هنرهاى نقاشى و خوشنويسى در اين دوره ترقى شايانى كردند و به ويژه نقاشى ايرانى و از آن جمله سبك بهزاد مورد تقليد هنرمندان هندى قرار گرفت . « 5 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 366 - 368 ( 2 ) . همان ، ص 374 ( 3 ) . همان ، ص 368 - 372 ( 4 ) . همان ( 5 ) . همان